Абай күні сайлауалды диалогтың бір бөлігіне айналды – партиялар құндылықтар мен болашақ туралы айтты

Абай күні сайлауалды күн тәртібіне мәдени мұра мен қоғамдық бірегейлікті қалыптастыратын құндылықтарға қатысты жаңа мазмұн қосты. Сонымен қатар партиялар тұрғындармен және кәсіпорын ұжымдарымен кездесіп, экология, өндірісті дамыту, инфрақұрылым, әлеуметтік мәселелер мен еңбек жағдайларын талқылады.
«Әділет» партиясының республикалық сайлауалды штабының басшысы Айбек Дәдебай бастаған топ Абай облысының тұрғындарымен кездесті. Сапар бағдарламасы Семейдегі Абай Құнанбайұлының ескерткішіне гүл шоқтарын қоюдан басталды. Тұрғындармен кездесуде кандидаттар тұрғын үйдің қолжетімділігі, жеңілдетілген ипотекалық несие беруді дамыту, медициналық көмектің сапасын арттыру, азық-түлік импортына тәуелділікті азайту, сондай-ақ қазақстандықтарды жасанды интеллект технологияларымен жұмыс істеуге дайындау мәселелерін талқылады. Өз кезегінде облыс тұрғындары өңірдегі ең өзекті мәселелерді, атап айтқанда, жылу және су құбырлары желілерінің тозуын, Семей ядролық полигонындағы сынақтардан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау мәселелерін, ғылымды дамыту және инфрақұрылымды жаңғырту қажеттігін көтерді. Кездесу соңында партияның жаңа мүшелеріне партиялық билеттер табысталды.
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия Астанада «Гендерлік теңдік – шынайы демократия» атты республикалық сайлауалды форумын өткізді. Талқылауға партиядан Құрылтай депутаттығына кандидаттар, гендерлік саясат саласындағы сарапшылар, ҮЕҰ өкілдері және көпбалалы аналар қатысты. Партия төрағасы Асхат Рахимжанов сайлауда қолданылатын гендерлік квота мен ерлер мен әйелдердің еңбекақысындағы айырмашылық туралы айтып, партияның тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы заң және «PANA» партиялық жобасы бойынша жүргізіп жатқан жұмысына тоқталды.
«Байтақ» партиясы Өскеменде кандидат Алмаз Джакишевтің бастамасымен сенбілік өткізді. Қатысушылар Ертіс өзенінің жағалауы мен Куленовка су қорғау аймағынан 140 қап қоқыс жинады. Алакөл мемлекеттік табиғи қорығында табиғатты қорғау, биоалуантүрлілік және экологиялық туризмді дамыту мәселелері бойынша дөңгелек үстел өтті. Ақтөбе облысында кандидат Айман Сексенова Сарыжар ауылының тұрғындарымен кездесті. Ал Маңғыстау облысында партия өкілдері «Қазақстан темір жолы» кәсіпорнының қызметкерлерімен кездесіп, еңбек жағдайы, еңбекақы және медициналық қамтамасыз ету мәселелерін талқылады.
Қазақстан халық партиясы бірнеше бағыт бойынша іс-шаралар өткізді. Кандидаттар Әлімбек Ағибаев пен Евгений Миронов Теренкөл ауданының орталық аудандық ауруханасының ұжымымен кездесіп, медицина қызметкерлерінің еңбек жағдайы мен ауылдық жерлердегі медициналық көмектің қолжетімділігін талқылады. Риддерде партия өкілдері «Фирма Эталон» жол-құрылыс кәсіпорнының еңбек ұжымымен кездесті. Күннің тағы бір маңызды оқиғасы – партияның сайлауалды бағдарламасындағы 19 міндетке арналған «Халықтық траверс» жобасы аясында қазақстандық альпинистердің Іле Алатауындағы 19 шыңға көтерілуі болды.
«Ауыл» партиясы Шығыс Қазақстан облысына жұмыс сапарын ұйымдастырды. Онда кәсіпорын өкілдерімен, экологтармен, ҮЕҰ және ерекше қажеттіліктері бар балалардың ата-аналарымен кездесулер өтті. Инфрақұрылым, әлеуметтік сала, экологиялық қауіпсіздік және ауыл шаруашылығын дамыту мәселелері талқыланды. Құрылтай депутаттығына кандидат Алмас Мұхаметов азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі ғылыми ортаның рөліне арналған дөңгелек үстелде сөз сөйледі.
«Ақ жол» батыс және солтүстік өңірлердегі сайлауалды кездесулерін жалғастырды. Батыс Қазақстан облысының Қаратөбе ауданынан Астанаға велосипедпен келген мұғалім Асылбек Айболатов Ақтөбе, Қостанай және Ақмола облыстары арқылы жүріп өткен. Жол бойында ол елді мекен тұрғындарымен кездесіп, олардың өтініш-тілектерін жинап, партия басшылығына табыстады. Сапар қорытындысы бойынша Асылбек Айболатов партия қатарына қабылданды. Маңғыстау облысында Бейнеу аудандық мәслихатының депутаты Райымбек Түзелов бастаған үгіт тобы Сарға ауылының тұрғындарымен кездесті.
«Respublica» партиясының Айдарбек Қожаназаров бастаған республикалық үгіт тобы Маңғыстау облысына барды. Ақтауда кандидаттар OPTIMUM жобалау институтына, «WEST HIM TECHNOLOGY» ЖШС өндірістік цехына және Маңғыстау өңірлік электр желілік компаниясына барып, бизнесті және отандық өндірісті дамыту мәселелерін талқылады. Талдықорғанда партия штабы «Ажар» тігін фабрикасының қызметкерлерімен және «Алматинские краски» ЖШС жұмысшыларымен кездесті. Кездесулерде еңбекақы, еңбек жағдайы, импорттық шикізатқа тәуелділік және мемлекеттік сатып алуларға қол жеткізу мәселелері сөз болды.

⚡️ Жылдың басты саяси оқиғасының бірі – Jibek Joly эфирінде!

12 тамыз күні, сағат 20:00-де ауқымды теледебатты ТІКЕЛЕЙ ЭФИРДЕ өткізіп алмаңыздар.

@jibekjolydebate2026

🈂️Jibek Joly телеарнасында алғашқы командалық теледебат өтеді

Тақырыбы: Заң мен тәртіп – әділетті Қазақстанның негізі

12 тамыз күні сағат 20:00-де Jibek Joly телеарнасында алғашқы командалық телевизиялық дебат өтеді. Тікелей эфирде бірінші тарихи Құрылтай сайлауына қатысатын жеті саяси партияның өкілдері кездеседі.

🔷«Әділет» партиясы – Айжан Аймағанова мен Мәди Мырзағараев;
🔷ЖСДП – Лариса Ли мен Нұрайнаш Камалова;
🔷«Байтақ» партиясы – Амалбек Өміртай мен Алмат Тұртаев;
🔷Қазақстан Халық партиясы – Жандос Бидайбеков пен Ирина Смирнова;
🔷«Ауыл» партиясы – Жазира Сұлтанқұлова мен Ерболат Саурыков;
🔷«Ақ жол» партиясы – Бек-Мұхамед Жаукебаев пен Ермек Әбілдин;
🔷Respublica партиясы – Олжас Құспеков пен Динара Шүкіжанова.

Дебатқа қатысушылар өздерінің партиясы неліктен қолдауға лайық екеніне сайлаушыларды сендіруге тиіс.

📺 Көрермен назарына:

• сайлауалды бағдарламаларға толық талдау;
• тікелей эфирде келіп түскен ең өткірсұрақтарға жауаптар;
• дебатқа қатысушылардың пікірі бойыншасайлауалды бағдарламалардың әлсіз тұстары;
• партиялар өкілеттік мерзімі ішінде орындауға міндетті бір нақты уәде ұсынылады.

▶️ Тікелей эфир барысында көрермендер экрандағы QR-код немесе WhatsApp арқылы пікірталасқа қатысушыларға өз сұрақтарын жолдай алады.

🎙️ Дебат аяқталғаннан кейін тікелей эфирде «Ашық студия» саяси ток-шоуы эфирге шығады. Сарапшылар пікірталастың негізгі сәттерін, қатысушылардың сөзін және дебаттардың сайлау науқанына ықпалын талдайды.

🔴🔴 Алғашқы командалық теледебатты 12 тамыз күні сағат 20:00-де Jibek Joly телеарнасының тікелей эфирінен, сондай-ақ телеарнаның ресми YouTube арнасынан көріңіздер.

@jibekjolydebate2026

Қиғаш өзенінің бойындағы «Lotus Fest» фестивалі!

15–16 тамыз күндері Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Теңіз ауылдық округінде ерекше табиғат аясында өтетін «Lotus Fest» фестиваліне шақырамыз!
Фестиваль қонақтарын туристік сайыстар, «Lоtus Run» марафоны, балалар ойын алаңы, эстрада жұлдыздарының қатысуымен өтетін концерттік бағдарлама,фотозоналар,сауда саттық павилиондары, қолөнер жәрмеңкесі, фуд корттар күтеді.
Ең бастысы – Қиғаш өзенімен қайықпен серуендеп, табиғаттың сирек кездесетін ғажайыбы – әсем лотос гүлдерін тамашалау мүмкіндігіне ие боласыздар.«Lotus Fest» – табиғат, мәдениет және ұмытылмас әсерлер тоғысқан ерекше фестиваль!

Биыл «LOTUSFEST-2026» фестиваліне 10 мыңға жуық қонақ келеді деп күтілуде

15-16 тамыз күндері Құрманғазы ауданының Теңіз ауылында «LOTUSFEST-2026» фестивалі өтеді.
Былтыр алғаш рет ұйымдастырылған фестивальге 5 мыңға жуық турист келген. Биыл олардың саны екі есеге артып, 10 мыңға жуық қонақтың қатысуы күтілуде, – – деп хабарлайды Өңірлік коммуникациялар қызметі.
Екі күнге жоспарланған фестиваль аясында эстрада жұлдыздарының қатысуымен концерттер ұйымдастырылып, спорттық жарыстар мен түрлі ойын-сауық бағдарламалары өтеді.
Фестивальдің алғашқы күнінде облыстық туристік жарыс ұйымдастырылады. Қатысушылар фестиваль аумағында түнеп, келесі күнгі бағдарламаға қатысады.
15 тамызда «LOTUS FLOTILLA» қайықтар шеруі өтіп, «LotusRUN» марафоны ұйымдастырылады. Марафоншылар Жамбыл ауылынан фестиваль өтетін аумаққа дейін жүгіреді. Одан кейін фестивальдің ресми ашылу салтанаты өтеді.
Ашылу бағдарламасында театрландырылған композиция, этно-фольклорлық және хореографиялық ұжымдар мен қазақ эстрадасының әншісі Қуандық Рахым өнер көрсетеді.
Ал кешкі гала-концертте «MELOMEN» тобы, BYTANAT, АЛХАМ, TURAR және Н. Жантөрин атындағы облыстық филармония өнерпаздарының қатысуымен гала-концерт өтеді.

• Фестивальдің екінші күнінде де мерекелік бағдарлама жалғасады. Онда Еркебұлан Құмар, Ғаділбек Жанай, НҰРЛАН мен МҰРАТ және «Заман» тобының өнерін тамашалауға болады, – деді Теңіз ауылының әкімі Мұрадым Мұзафар.
  Фестиваль аумағында фотозоналар, балаларға арналған ойын алаңы, қолөнер шеберлерінің жәрмеңкесі, сауда павильондары мен фуд-корт жұмыс істейді. Қонақтар қайықпен серуендеп, табиғат аясында демала алады.

«Ата Заң және әділетті қоғам»: кәсіпкерлермен ашық пікір алмасу өтті
Зеренді ауданының әкімдігінде аудан кәсіпкерлерінің қатысуымен «Ата Заң және әділетті қоғам» тақырыбында кездесу өтті. Жиын барысында кәсіпкерлікті қолдау, бизнесті дамытуға қолайлы жағдай жасау және мемлекеттік қолдау тетіктерін тиімді пайдалану мәселелері талқыланды.
Кездесуде Конституцияның қоғамдағы тұрақтылық пен әділеттіліктің берік негізі ретіндегі маңызына ерекше тоқталды. Сонымен қатар, кәсіпкерлік саласындағы өзекті мәселелер, бизнес өкілдерінің ұсыныстары мен бастамалары қаралды.
Кәсіпкерлер өздерін толғандырған сауалдарын қойып, аудан аумағында бизнесті жүргізуге қолайлы орта қалыптастыру, инфрақұрылымдық мәселелерді шешу, мемлекеттік бағдарламалар арқылы қолдау алу және жергілікті деңгейдегі өзара іс-қимылды жетілдіру жөнінде пікірлерін білдірді.
Жиын барысында мемлекет пен бизнес арасындағы ашық диалог – экономикалық өсудің және ауданның тұрақты дамуының маңызды факторы екені атап өтілді. Кәсіпкерлікке жан-жақты қолдау көрсету, жаңа жұмыс орындарын ашу және жергілікті экономиканың әлеуетін арттыру бағытындағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру қажеттігі айтылды.
Кездесу соңында қатысушылар көтерілген мәселелер бойынша тиісті жұмыстар жүргізіліп, кәсіпкерлердің ұсыныстары назарға алынатынын атап өтті.
Әділетті қоғам – заң үстемдігі, тең мүмкіндік және жауапты бизнестің өзара сабақтастығы негізінде қалыптасады.

Болашақ реакторларға арналған материалдар қалай сыналады? Жаңа буын реакторларын құру ондаған жылдар бойы экстремалды жағдайларда жұмыс істей алатын материалдарсыз мүмкін емес. Жоғары температура, қарқынды радиациялық әсер және агрессивті салқындатқыштар оларға ерекше талаптар қояды. Қазақстан Республикасы Ұлттық ядролық орталығының филиалы – «Атом энергиясы институтының» радиациялық материалтану зертханасының бастығы Ержан Ернатұлы Сапатаев ғалымдардың болашақ құрылымдық материалдардың сенімділігін қалай тексеретінін және бұл жұмыстағы Қазақстан Республикасы Ұлттық ядролық орталығының рөлін түсіндіреді.

– Ержан Ернатұлы, неліктен материалтану қазіргі заманғы атом энергетикасын дамытудың негізгі бағыттарының бірі болып саналады?

– Бүгінгі таңда әлемдік атом саласы жаңа буын реакторларын әзірлеу және енгізу, сондай-ақ термоядролық технологияларды дамыту сатысында тұр. Мұндай қондырғылар қолданыстағы энергетикалық реакторларға қарағанда әлдеқайда күрделі жағдайларда жұмыс істеуі керек, сондықтан құрылымдық материалдарға түбегейлі жаңа талаптар қойылады.

Болашақ реакторлардың сенімділігі, қауіпсіздігі және ұзақ мерзімділігі көбінесе материалдардың қасиеттеріне байланысты. Сондықтан жаңа қорытпалар мен композиттерді құру және кешенді сынау қазіргі заманғы атом ғылымының маңызды міндеттерінің бірі болады.

– Перспективалы реакторлардың ішіндегі материалдар қандай жүктемелерге ұшырайды?

– Реактор қондырғыларының ішінде материалдар бірден бірнеше факторларға ұшырайды.

Ең алдымен, бұл жоғары температура, олар 500-ден 1000 °C-қа дейін және одан жоғары болуы мүмкін.

Екінші фактор – қарқынды нейтрондық сәулелену. Нейтрондар ағынының әсерінен металдың құрылымы өзгереді, бұл оның ісінуіне және беріктік сипаттамаларының төмендеуіне әкелуі мүмкін.

Сонымен қатар, құрылымдық материалдар агрессивті жылутасымалдағыштармен байланыста өз қасиеттерін сақтауы керек. Жаңа буын реакторларында судың орнына сұйық натрий, қорғасын-висмут немесе жоғары температуралы гелий қолданылуы мүмкін, бұл металға айтарлықтай күшті әсер етеді.

Материалтанушылардың міндеті – мұндай жағдайларды модельдеу, эксперименттік үлгілердің беталысын зерттеу және олардың ұзақ уақыт бойы қаншалықты сенімді жұмыс істей алатынын анықтау.

– Бұл зерттеулерде Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы қандай рөл атқарады?

– Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығында бұрынғы Семей сынақ полигонының базасында қалыптастырылған бірегей зерттеу инфрақұрылымына ие.

Осының арқасында ҚР ҰЯО атом энергетикасына арналған перспективалы материалдарға кешенді зерттеулер жүргізілетін ғылыми алаңдардың бірі болады. Орталықтың мүмкіндіктері болашақ реактор қондырғыларының нақты жұмыс жағдайларын жаңғыртуға және жаңа құрылымдық материалдарды әзірлеу үшін қажетті эксперименттік деректерді алуға мүмкіндік береді.

– ИВГ.1М зерттеу реакторы қандай мүмкіндіктер береді?

– ИВГ.1М зерттеу реакторында перспективалы материалдарға реакторішілік сынақтар жүргізіледі.

Эксперименттік үлгілер арнайы ампулаларға тікелей реактордың активті аймағына орналастырылады, онда нақты нейтрондық сәулелену спектрлері мен жоғары жылу жүктемелері бір уақытта қайталанады.

Мұндай зерттеулер барысында мамандар қазіргі заманғы ферриттік-мартенситтік және аустениттік болаттардың, сондай-ақ жаңа буын реакторлары үшін перспективалы құрылымдық материалдар ретінде қарастырылатын дисперсті-оксидпен нығайтылған материалдардың беталысын зерттейді.

– ИГР зерттеу реакторы қандай мәселелерді шешеді?

– ИГР импульстік графит реакторы өтпелі және апаттық режимдердегі материалдар мен құрылымдық элементтердің әрекетін зерттеу үшін қолданылады.

Жоғары қуатты қысқа мерзімді импульстарды құру мүмкіндігінің арқасында мамандар температураның күрт өзгеруін модельдей алады және активті аймақтың еруіне байланысты жағдайларды қоса алғанда, ауыр авариялық сценарийлердегі құрылымдардың беталысын зерттей алады.

Мұндай зерттеулер реакторлық технологиялардың қауіпсіздігін одан әрі жетілдіру үшін қажетті деректерді алуға мүмкіндік береді.

– Халықаралық жобаларда ҚР ҰЯО зерттеулері қаншалықты сұранысқа ие?

– Ұлттық ядролық орталықтың материалтану базасы халықаралық деңгейде мойындалды.

Орталықтың мамандары ITER – Халықаралық эксперименттік термоядролық реактор жобасын іске асыруға қатысады.

Курчатов қаласында мамандандырылған вакуумдық стендтерде жұмыс жағдайында жоғары температуралық плазмамен тікелей өзара әрекеттесетін дивертор элементтері сыналады.

Бұдан басқа, ғалымдар материалдардың сутегімен және оның изотоптары – дейтериймен және тритиймен өзара әрекеттесу процестерін зерттейді. Бұл зерттеулер сутегі осалдығының әсерін бағалауға және осы әсерге төзімді материалдарды әзірлеуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар шапшаң натрий және қорғасын реакторлары үшін болаттың жаңа маркалары зерттеледі, сондай-ақ кремний карбиді негізіндегі перспективалы композиттер зерттеледі.

– Реактордағы сынақтар аяқталғаннан кейін материалдарға не болады?

– Ұзақ уақыт сәулеленуден кейін эксперименттік үлгілер радиоактивті болады, сондықтан олар одан әрі арнайы ыстық камераларда зерттеледі.

Бұл қажет операцияларды қауіпсіз орындауға мүмкіндік беретін қорғаныш әйнектермен және қашықтан басқару құралдарымен жабдықталған герметикалық қорғаныш бокстары.

Ыстық камераларда мамандар материалдардың созылуына, сығымдалуына, соққыға беріктігіне, сырғуына, қажуына және жарыққа төзімділігіне механикалық сынақтар жүргізеді.

Келесі кезең – электрондық микроскопия. Бұл материалдың кристалдық құрылымындағы өзгерістерді зерттеуге, радиациялық кеуектерді, дислокациялар мен өлшемі небәрі бірнеше нанометр микрожарықтарды анықтауға және сәулеленуден кейін материалдың өз қасиеттерін қаншалықты сақтайтынын бағалауға мүмкіндік береді.

– Атом энергетикасы үшін жаңа материал жасау қанша уақытты алады?

– Ядролық материалтану – бұл ұзақ мерзімді зерттеулерге бағдарланған бағыт.

Жаңа конструкциялық материалды әзірлеу, сынақтардың толық кешенін жүргізу және оның сипаттамаларын растау 10 жылдан 15 жылға дейін созылуы мүмкін.

Бұл мерзім материалды әртүрлі жағдайларда пайдалануды жан-жақты тексеру және оның сенімділігін эксперименттік зерттеулермен растау қажеттілігіне негізделген.

– Бұл зерттеулердің атом энергетикасын дамыту үшін маңызы қандай?

– Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы зерттеу реакторларындағы сынақтардан бастап сәулеленген үлгілерді егжей-тегжейлі талдауға дейінгі материалтану зерттеулерінің толық циклін жүргізуге мүмкіндік беретін бірегей зерттеу инфрақұрылымына ие.

Бұл жұмыстың нәтижелері отандық және халықаралық жобаларда сұранысқа ие. Олар болашақ реакторлары үшін жаңа материалдар жасауға, атом энергетикалық қондырғыларының сенімділігі мен қауіпсіздігін арттыруға ықпал етеді, сондай-ақ Қазақстанның атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы халықаралық зерттеулерге қатысушылардың бірі ретіндегі ұстанымын нығайтады.

– Сұхбатыңызға рахмет! Дереккөз: baq.kz

Біз цифрлық дәуірде өмір сүріп жатырмыз.

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, елдегі терең цифрлық трансформацияның түпкі мақсаты – азаматтардың өмір сапасын арттыру.

Құрылтай сайлауындағы дауыс беру маңызды. Жаныңызда қағаз түріндегі жеке куәлігіңіз болмаса да, дауыс бере аласыз. Сайлау учаскесінде мемлекеттік қызметтердің мобильді қосымшасындағы цифрлық құжатты көрсету жеткілікті. Оның заңды күші дәстүрлі жеке куәлікпен тең.

23 тамызда Қазақстанда Құрылтай сайлауы өтеді.

Дауыс беру үшін жеке басыңызды растау қажет. Ол үшін жеке куәлікті немесе eGov Mobile қосымшасындағы цифрлық құжатты, сондай-ақ екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшаларындағы цифрлық құжатты пайдалануға болады.

Таза қоршаған орта – жайлы өмірдің кепілі.

Қоршаған ортаны ластауға жол бермейік. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес табиғатты ластағаны үшін айыппұл салынады. Табиғатқа құрмет – өзімізге деген құрмет.

ТазаҚазақстан