«Жаңа ғана Ресей Президенті Қазақстанға және барша спортшыларға арнайы құттықтауын жолдады. Ыстық ықыласы үшін Ресей көшбасшысы – Владимир Владимирович Путинге зор ризашылығымды білдіремін.
Бүгінгі салтанатты рәсімге Тәжікстан Президенті Эмомали Шарипович Рахмон, Өзбекстан Президенті Шавкат Миромонович Мирзиёев, Қырғызстан Президенті Садыр Нургожоевич Жапаров қатысып отыр. Бауырлас елдердің басшыларына және ресми делегация жетекшілеріне алғыс айтамын.
Баршаңызға мәлім, «Болашақ ойындары» – Ресейдің бастамасымен жүзеге асқан жоба. Бұл жобаның сәтті іске асуы Президент Владимир Путиннің арқасы деуге толық негіз бар. Аз уақыт ішінде бұл жарыс жаһандық деңгейдегі сайысқа айналды.
Бірінші дода Қазан қаласында өтіп, содан кейін Абу-Дабиде жалғасын тапты».
«Ең алдымен, шын жүрегіммен бәріңізге елордамыз – Астанаға қош келдіңіздер деймін!
Бүгін біз «Болашақ ойындары – 2026» халықаралық сайысын бастаймыз. Бұл – елдеріміз арасындағы достық қарым-қатынасты нығайтатын мағынасы айрықша тарихи іс-шара.
Дүбірлі дода биыл Қазақстанда алғаш рет өтіп жатыр. Біз үшін бұл – зор мәртебе».
Елордада «Болашақ ойындары» аясындағы Дүниежүзілік фиджитал саммиті басталды
Астанада «Болашақ ойындары» халықаралық мультиспорт турнирі аясында өтіп жатқан Phygital Sports Summit Astana 2026 форумы басталды. Іс-шараның ашылуында ҚР Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов сөз сөйлеп, фиджитал спорттың жаһандық спорт индустриясындағы орны мен оны дамытудағы халықаралық ынтымақтастықтың маңызын атап өтті.
Саммитке Біріккен Араб Әмірліктерінің спорт министрі Ахмед Бельхул Әл Фаласи, Ресей Федерациясының спорт министрі Михаил Дегтярев, Өзбекстан Республикасының спорт министрі Адхам Икрамов, Әзербайжан Республикасының жастар және спорт министрі Фарид Гаибов, Беларусь Республикасының спорт министрі Сергей Ковальчук, сондай-ақ халықаралық спорт ұйымдарының өкілдері, технологиялық компаниялар мен түрлі елдердің сарапшылары қатысып жатыр.
Саммит бағдарламасы аясында фиджитал спортты дамыту, халықаралық серіктестікті нығайту, цифрлық технологиялар, инновациялар және спорт индустриясының болашағына арналған панельдік сессиялар өтеді.
Ұйымдастырушылардың айтуынша, Phygital Sports Summit Astana 2026 тәжірибе алмасуға, өзекті мәселелерді талқылауға және фиджитал қозғалысын одан әрі дамытуға бағытталған жаңа бастамаларды қалыптастыруға мүмкіндік беретін маңызды халықаралық алаңға айналмақ.
Сайлауалды дода: ЖСДП мен Қазақстан Халық партиясы солшыл саяси флангтағы көшбасшылық үшін күресті жалғастыруда Құрылтай депутаттарын сайлау алдындағы үгіт-насихат науқанының белсенді кезеңі жалғасуда. Осы кезеңде «Әділет» партиясы мұнайшылармен кездесулер өткізсе, ЖСДП мен Қазақстанның Халық партиясы әлеуметтік күн тәртібіне басымдық беруде. «Байтақ» партиясы «Көліксіз күн» акциясын ұйымдастырып, «Ауыл» аграрлық мәселелерге назар аударса, «Ақ жол» кәсіпкерлермен кездесулер өткізді, ал «Respublica» Семей қаласында форум ұйымдастырды. Үгіт-насихат науқаны жария саяси пікірталас кезеңіне өтті.
Өндіріс ұжымдарынан жастарға дейін: партиялар қандай топтарға бағытталуда Салалық тәсіл «Әділет» және «Ауыл» партияларының сайлауалды жұмыстары барысында айқын байқалады. Алайда олардың қызметі әртүрлі сайлаушылар топтарын қамтыды. «Әділет» партиясы Атырау облысының өнеркәсіп саласы өкілдеріне – мұнайшыларға, мұнай өңдеу және вагон жасау кәсіпорындарының қызметкерлеріне, мұнай-газ саласының ардагерлері мен жастарға басымдық берді. Осы аудиториямен жұмыс барысында партия өнеркәсіпті дамыту, цифрландыру және еңбек адамын қолдау мәселелерін заң үстемдігі мен азаматтардың заң алдындағы теңдігі тақырыптарымен ұштастырды. Өз кезегінде «Ауыл» партиясы ауыл тұрғындарына, фермерлерге және агроөнеркәсіп кешенінің өкілдеріне бағытталды. Батыс Қазақстан облысына сапар барысында ауылдық аумақтарды дамыту, ауыл шаруашылығы өндірушілерін қолдау және фермерлік шаруашылық жүргізу жағдайларын жақсарту мәселелері талқыланды. Осылайша, екі партия да салалық мамандануға сүйенгенімен, біреуі негізінен өндіріс ұжымдарына, екіншісі аграрлық сектор өкілдеріне назар аударды. Денсаулық сақтау тақырыбы «Байтақ» партиясының үгіт жұмыстарында да көрініс тапты. Сонымен қатар партияның негізгі аудиториясын қоршаған ортаның жай-күйіне, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға және коммуналдық инфрақұрылым сапасына бейжай қарамайтын азаматтар құрады. Партия «жасыл» экономиканы дамыту, экологиялық қауіпсіздік және медицина қызметкерлерінің еңбек жағдайларын жақсарту мәселелерін көтерді. Ал «Көліксіз күн» акциясы экологиялық жауапты мінез-құлықты насихаттаудың жеке форматына айналды. Сонымен қатар, қалған партиялар да өңірлерде тұрғындармен кездесулер өткізіп, сайлауалды бағдарламаларының негізгі басымдықтарын таныстыра отырып, үгіт-насихат жұмыстарын жалғастырып жатыр. Өңірлердегі үгіт-насихат сапарларымен қатар, сайлау науқанының тағы бір қыры – партиялардың саяси күн тәртібін айқындау жолындағы бәсекесі барған сайын айқындала түсуде. Бұл ретте ең тартысты бәсеке екі негізгі электоралдық кеңістікте өрбіп жатыр. Оңшыл электорат үшін «Ақ жол» партиясы мен Respublica бәсекеге түсіп, кәсіпкерлердің, бизнес өкілдерінің және нарықтық реформаларды қолдайтын азаматтардың мүдделеріне басымдық беруде. Ал солшыл электорат үшін күресте ЖСДП мен Қазақстан Халық партиясы (ҚХП) әлеуметтік әділеттілік, мемлекеттік кепілдіктер және азаматтарды қорғаудағы мемлекеттің рөлін күшейту мәселелерін негізгі басымдық ретінде алға тартуда. Сондықтан дәл осы партиялар арасындағы жария саяси пікірталастар мен өзара сын барған сайын күшейіп келеді. Мысалы, ҚХП-ның сынына жауап берген ЖСДП төрағасы Асхат Рахимжанов партияның жекелеген өкілдерін Ата заң талаптарын жеткілікті деңгейде білмейді деп айыптады. Бұған ҚХП төрағасының орынбасары Бейбіт Құсайыновтың әлеуметтік-демократтардың сайлауалды бағдарламасына берген бағасы себеп болды. Ол президенттік-парламенттік басқару нысанын қайтару туралы ұсыныс жаңа Конституцияның қағидаларына қайшы келеді деп мәлімдеген болатын. Рахимжанов бұл пікірмен келіспейтінін айтып, Конституцияның 2-бабында президенттік басқару нысаны нақты бекітілгенін атап өтті. Осыған сүйене отырып, ЖСДП төрағасы Қазақстан Халық партиясының өкілдері Ата заңның нормаларын қате түсіндіріп отыр деп мәлімдеді. Сонымен қатар, ол бұл жағдайды кандидаттардың кәсіби даярлығы мәселесімен байланыстырып, заң шығару қызметіне үміткер саясаткерлер мемлекеттің конституциялық құрылысының негіздері мен конституциялық құқықты терең меңгеруі қажет екенін жеткізді. ҚХП-ның жауабы да көп күттірген жоқ. Бейбіт Құсайынов сынның Конституцияда бекітілген президенттік басқару нысанына емес, ЖСДП-ның сайлауалды бағдарламасында көрсетілген президенттік-парламенттік басқару моделіне қайта оралу туралы ұсынысына бағытталғанын мәлімдеді. ҚХП да бұл бастаманы 1993 жылғы саяси үлгіге қайта оралу әрекеті деп бағалап, оның жаңа Конституцияның қағидаларына да, жалпыхалықтық референдумның нәтижелеріне де сәйкес келмейтінін айтты. Сонымен қатар, ҚХП ЖСДП ұсынысына өз ұстанымын қарсы қойып, мәслихаттардағы қоғамдық тыңдаулардың аясын кеңейтуге, азаматтардың шешім қабылдау процесіне тікелей қатысуына және қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы ашық кері байланысты қалыптастыруға басымдық беретінін мәлімдеді. Осылайша, Конституцияны білмеу жөніндегі өзара айыптаулардан басталған пікірталас іс жүзінде мемлекеттік басқару моделі мен азаматтардың саяси өмірге қатысу тетіктері туралы кеңірек талқылауға ұласты. Бұдан бөлек, ҚХП сайлау науқанына қатысып жатқан өзге партиялардың бағдарламаларын да сынға алуды жалғастырды. Respublica партиясы ұсынған бірқатар бастамалармен келіспейтінін білдіріп, олардың әлеуметтік қолдау шараларының қысқаруына әкелуі мүмкін екенін айтты. Қазақстан Халық партиясының ұстанымынша, кәсіпкерлікті дамыту мемлекеттің әлеуметтік міндеттемелері есебінен жүзеге аспауы тиіс, ал кез келген заңнамалық өзгерістер азаматтардың мүдделері мен құқықтық тұрақтылық қағидатын ескеруі қажет. ҚХП-ның сынына «Байтақ» партиясының заңды тұлғалар үшін қылмыстық жауапкершілік енгізу туралы бастамасы да ілікті. Партия өкілдері бұл ұсыныстың бизнеске қауіп төндіруі мүмкін екенін айтып, құқық бұзушылықтар үшін жеке жауапкершілік қағидатын сақтауды қолдайтындарын мәлімдеді. Өз кезегінде, «Ауыл» партиясы да қарсыластарының сайлауалды бағдарламаларына қатысты сын пікір білдірді. Партия өкілдері «Ақ жол» мен Respublica бағдарламаларындағы жекелеген ұсыныстарға күмән келтіріп, ауыл шаруашылығы, фермерлік және ауылдық аумақтарды дамыту мәселелері экономикалық күн тәртібінде анағұрлым маңызды орын алуы тиіс екенін атап өтті. Сонымен қатар, «Байтақ» партиясының су ресурстарын пайдалану саласындағы бастамаларына қатысты да ескертулер айтылып, экологиялық шектеулерді енгізу кезінде аграршылардың мүдделері ескеріліп, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдау шараларымен қатар жүзеге асырылуы қажет екені атап өтілді. Соған қарамастан, сайлау науқанындағы ең ұзақ әрі ең көзге түскен саяси текетірес «Ақ жол» мен Respublica партиялары арасында жалғасуда. Екі партия күн сайын дерлік өзара мәлімдемелер жасап, сайлауалды бағдарламаларындағы жекелеген бастамаларды ғана емес, сонымен қатар кәсіпкерлер мен оңшыл электораттың мүддесін қорғауға кімнің көбірек құқығы бар екенін де қызу талқылап келеді. Respublica өкілдерінің қымбат автокөліктерді көрсетуге қатысты сынына жауап ретінде «Ақ жол» партиясы өздерінің «байлыққа қарсы емес, кедейлікке қарсы» екенін мәлімдеді. Ал Respublica өкілдері, өз кезегінде, «Ақ жол» партиясының көп жылдан бері беріп келе жатқан уәделерінің өміршеңдігі мен олардың іс жүзінде орындалуына күмән келтірді. Осылайша, екі партия арасындағы пікірталас жекелеген бағдарламалық тармақтардың аясынан шығып, бір саяси кеңістіктегі көшбасшылық үшін бәсекеге ұласып келеді. Бұл жария пікірталастың символдық жалғасы ретінде әлеуметтік желілерде муралдың бейнесі тарады. Онда «Ақ жол» партиясы піл бейнесінде, ал оның жанында мойнында «Re» деген жазуы бар қарғыбау тағылған, Respublica партиясына меңзейтін ит бейнеленген. Композиция «Өз орныңды біл, қанден» деген жазумен толықтырылған. Бұл көрініске айқын арандатушылық сипат берді. Сонымен бірге, муралдың авторы кім екені және оның қандай да бір саяси күшпен байланысы бар-жоғы туралы ресми ақпарат жарияланған жоқ. Сондықтан бұл бейнені «Ақ жол» партиясының ресми ұстанымы ретінде бағалауға әзірге негіз жоқ. Дегенмен, оның пайда болуы партиялар арасындағы бәсекенің сайлаушылардың назарын аударуға бағытталған кеңірек символдық күрестің бір бөлігіне айналғанын көрсетеді. Осылайша, партияаралық бәсеке қазіргі сайлау науқанының негізгі бағыттарының біріне айналып келеді. Егер үгіт-насихаттың алғашқы кезеңінде саяси партиялар негізінен өздерінің сайлауалды бағдарламаларын таныстыруға басымдық берсе, енді олар науқанды қарсыластарымен тікелей салыстыру арқылы жүргізуге көбірек ден қоя бастады. Бұл саяси пікірталастың қарқынын күшейтіп, бағдарламалар бәсекесін сайлаудың негізгі күн тәртібін айқындау құқығы үшін күреске біртіндеп ұластыруда.
Тұрмыстық зорлық-зомбылық – құқық бұзушылық әрі адам құқықтарын өрескел бұзу. Ол тек күш қолданумен шектелмейді. Қорлау, қорқыту, бопсалау, экономикалық қысым көрсету, еркіндігін шектеу сияқты әрекеттер де зорлық-зомбылыққа жатады.
Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың белгілері Үнемі қорлау, кемсіту және балағаттау; Қорқыту, үркіту, психологиялық қысым көрсету; Дене жарақатын салу немесе күш қолдану; Ақшаға толық бақылау жасап, қаржылай тәуелді ету; Туыстарымен және достарымен араласуына кедергі келтіру; Еркін жүріп-тұруын шектеу. Егер зорлық-зомбылыққа тап болсаңыз Мәселені жасырмаңыз. Өміріңізге немесе денсаулығыңызға қауіп төнсе, 102 нөміріне дереу хабарласыңыз. Сенімді туыстарыңыздан, достарыңыздан немесе көршілеріңізден көмек сұраңыз. Мүмкіндігінше зорлық-зомбылық фактілерін дәлелдейтін материалдарды сақтаңыз (фотосуреттер, хабарламалар, медициналық анықтамалар және т.б.). Полицияға немесе тиісті көмек көрсету ұйымдарына жүгініңіз. Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу жолдары
✅ Отбасындағы қарым-қатынасты өзара сыйластық пен сенімге негіздеңіз.
✅ Кез келген келіспеушілікті сабырмен және келісім арқылы шешуге ұмтылыңыз.
✅ Балаларды мейірімділікке, құрметке және жанжалдарды бейбіт жолмен шешуге тәрбиелеңіз.
Есте сақтаңыз!
Зорлық-зомбылыққа төзу – мәселені шешпейді. Уақытылы көмекке жүгіну өзіңізді және жақындарыңызды қорғауға мүмкіндік береді. Қауіпсіз отбасы – берекелі қоғамның негізі.
Қарызға батыратын интернет-алаяқтардың екі кең таралған айласы
Интернетте немесе әлеуметтік желілерде «Қазір ақша алыңыз», «Тегін диагностика», «Бүгін ғана үлкен жеңілдік» деген жарнамаларды жиі кездестіреміз. Алғашында мұндай ұсыныстар заңды әрі тиімді болып көрінеді. Алайда олардың артында азаматтарды несиеге немесе бөліп төлеуге мәжбүрлейтін алаяқтық схемалар жасырынуы мүмкін.
Бұл схемада алаяқтар азаматқа қымбат смартфонды, ноутбукты немесе басқа да сұранысқа ие техниканы бөліп төлеуге рәсімдеуді ұсынады. Кейін сол тауарды бірден сатып алып, қолма-қол ақша береміз деп уәде етеді.
Алайда іс жүзінде жағдай мүлде басқаша өрбиді.
Кейбір жағдайда техника құнының тек жартысына жуығы ғана төленеді. Ал сатып алушы банк алдындағы бөліп төлеу міндеттемесін толық көлемде өтеуге мәжбүр болады.
Тағы бір жағдайда алаяқтар техниканы алып кеткеннен кейін байланысқа шықпай қояды. Нәтижесінде азамат техникасыз да, қарызсыз да қалмайды – несие оның атына рәсімделген күйінде қалады.
Кейде бұдан да күрделі тәсілдер қолданылады. Техниканы кепілге қойғандай болып, қосымша келісімдерге қол қойғызады. Кейін түрлі айыппұлдар мен өсімпұлдарды негізсіз есептеп, қарыз сомасын бірнеше есе көбейтіп жібереді.
Есте сақтаңыз: бөліп төлеу шарты сатып алушының атына рәсімделеді. Сондықтан банк алдындағы барлық жауапкершілік те сол адамның мойнында болады.
№2 схема. «Тегін қызмет» ақырында несиеге ұласады
Алаяқтар тұрғындарды «терезелерді тегін тексеру», «денсаулықты тегін диагностикалау», «косметологтың тегін кеңесі» немесе «су сүзгісін жеңілдікпен орнату» сияқты ұсыныстармен қызықтырады.
Тексеру барысында мамандар міндетті түрде күрделі ақауларды немесе шұғыл шешуді қажет ететін мәселелерді «анықтайды». Осыдан кейін дәл бүгін ғана жарамды жеңілдік немесе арнайы акция ұсынылатынын айтып, келісімшартқа бірден қол қоюға көндіреді.
Көп жағдайда азаматтар қызмет көрсету туралы шартқа қол қойдым деп ойлайды. Бірақ кейін құжаттардың ішінде банк несиесі немесе бөліп төлеу туралы шарттың да болғаны белгілі болады.
Қызмет сапасыз көрсетілсе немесе компания мүлдем жоғалып кетсе де, банк алдындағы несие міндеттемесі сақталады. Өйткені банк өз міндетін орындап, қаражатты компанияның шотына аударып қойған болады.
Алаяқтықты қалай тануға болады?
Төмендегі белгілер байқалса, ерекше сақ болған жөн:
бөліп төлеуді тек қолма-қол ақша алу үшін рәсімдеуді ұсынса;
қаржылық мәселелерді «тексерусіз» немесе «оңай шешіп береміз» деп уәде етсе;
шешімді дәл қазір қабылдауға асықтырса;
келісімшартты мұқият оқуға мүмкіндік бермесе;
барлық уәделерді тек ауызша айтып, құжатпен растамаса;
компания туралы нақты ақпарат бермесе.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?
Мамандар мынадай қарапайым қағидаларды ұстануға кеңес береді:
қолма-қол ақша алу мақсатында несие немесе бөліп төлеу рәсімдемеңіз;
кез келген құжатқа қол қоймас бұрын оны толық оқып шығыңыз;
рәсімделіп жатқан құжаттың ішінде несие немесе бөліп төлеу шартының бар-жоғын нақтылаңыз;
қысым көрсетіп, асықтырып жатқан жағдайда шешім қабылдамаңыз;
компанияның заңды қызметін, ресми сайтын, мекенжайын және пікірлерін алдын ала тексеріңіз.
Ең бастысы – асықпаңыз. Құжаттарды мұқият қарап шығуға жұмсаған бірнеше минут сізді ұзақ жылдарға созылатын қарыздан және сот дауларынан сақтап қалуы мүмкін.
Дереккөз: Fingramota.kz сайтының материалдары негізінде.
Қазақстан табиғат тарихындағы маңызды миссиялардың бірін жүзеге асырып келеді — Тұран жолбарысын тарихи мекеніне қайта оралту. Бұл – тек бір жануарды қалпына келтіру емес, тұтас экожүйенің табиғи тепе-теңдігін қайта жаңғыртуға бағытталған ауқымды экологиялық жоба.
