Азат ауылының тұрғындары ауылдық округ әкімін таңдауға белсенді қатысты
Бүгін, 4 қазанда, Зеренді ауданының Күсеп ауылдық округінде ауыл әкімін сайлау науқаны өтуде. Округ құрамындағы Азат ауылының тұрғындары да маңызды саяси науқаннан тыс қалмай, өз таңдауларын жасау үшін сайлау учаскелеріне белсенді түрде келді.
Ауыл тұрғындарының басым көпшілігі сайлау учаскесіне келіп, Күсеп ауылдық округінің әкімі лауазымына ұсынылған үш кандидаттың арасынан өз таңдауын жасады.
– Бүгін біз, Күсеп ауылдық округіне қарасты Азат ауылының тұрғындары үшін ерекше күн. Округ әкімі лауазымына ұсынылған үш лайықты кандидаттың арасынан өз таңдауымызды саналы түрде жасадық. Бұл – ауылымыздың және жалпы округіміздің болашағына тікелей әсер ететін маңызды шешім. Біз сайлау арқылы өз азаматтық ұстанымымызды білдіріп, елді мекендеріміздің одан әрі дамуына, өзекті мәселелердің шешілуіне және тұрғындардың әл-ауқатын арттыруға үлес қосатын басшыны таңдауға атсалысып отырмыз, – дейді Азат ауылының тұрғындары.
№539 сайлау учаскесінің төрағасы Фариза Жетпісованың айтуынша, сайлау науқаны белгіленген талаптарға сәйкес, жоғары деңгейде ұйымдастырылып, қалыпты жағдайда өтіп жатыр.
– Сайлау учаскесіне келіп жатқан тұрғындардың белсенділігі жоғары. Халықтың көтеріңкі көңіл күйі мен азаматтық белсенділігі олардың ел болашағына, туған ауылының дамуына бейжай қарамайтынын көрсетеді. Әр тұрғын өз таңдауын еркін әрі саналы түрде жасап жатыр, – дейді Фариза Жетпісова.
Сайлауға қатысу – азаматтың өз таңдауын білдіруінің және ауылдың болашағын айқындауға атсалысуының маңызды көрінісі. Азат ауылы тұрғындарының белсенділігі де елді мекеннің ертеңіне деген жауапкершіліктің жоғары екенін аңғартады.
Month: October 2026 (Page 34 of 37)
Astana AI Film Festival халықаралық кинофестивалінің ашылу салтанаты
Зерендіде халықаралық марафонға 11 елден 1,5 мыңға жуық қатысушы жиналды
Зерендіде бесінші мерейтойлық ZERENDA HALF MARATHON халықаралық марафоны өтіп, оған Қазақстанның әр өңірінен және 10 шет елден 1,5 мыңға жуық спортшы қатысты.
Жарысқа Ресей, Германия, Польша, Италия, Словения, Венгрия, Ұлыбритания, АҚШ, Беларусь және Өзбекстаннан қатысушылар келді.
Спортшылар Зеренді көлінің маңындағы көркем табиғат аясында алты түрлі қашықтық бойынша бақ сынады. Бағдарламада балалар жарысы, 21,1 шақырымдық жартылай марафон, 30 шақырымдық Hills және скандинавиялық жүріске арналған Nordic Walk болды.
10 шақырымдық қашықтықта Астанадан келген Ерлан Тайтлеуов жеңімпаз атанды.
Марафонға әртүрлі жастағы спортшылар қатысты. Ең егде қатысушының жасы 77-де болды. Жарыс жыл сайын қатысушылар санын арттырып, өңірде бұқаралық спорт пен белсенді өмір салтын насихаттайтын халықаралық шараға айналып келеді.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, жасанды интеллектінің тың мүмкіндіктері жастардың әлеуетін арттыруға жол ашады
– Қазіргі таңда шағын шығармашылық ұжымдар үлкен студиялармен бәсекелесе алады. Шығармашылық адамдары мен түсірілім топтары үшін фильм түсіруде продюсерлік компаниялардың табалдырығын тоздырып, демеуші іздеудің қажеті жоқ. Нарыққа шығудың жолы әлдеқайда жеңілдеді. Бұл бір жағынан бәсекелестікті арттырып, екінші жағынан талантты адамдардың өзін танытуына мүмкіндік береді. Осы оң өзгерістерді креативті қауымдастықты біріктіру жолында тиімді пайдалануымыз керек. Әрине, жасанды интеллект асқан дарын иесімен шендесе алмайды, дегенмен ғұмырын шығармашылыққа арнаған адамдар үшін таптырмайтын көмекші, – деді Президент.
🔹Мемлекет басшысы Astana AI Film Festival халықаралық байқауының талантты әрі мақсатшыл жандарға тың мүмкіндік сыйлап, әлемдік креативті индустрияны ілгерілетуге септігін тигізетініне сенім білдірді.
– Астана төрінде осындай жаһандық ауқымдағы іс-шараның өтуі кездейсоқ емес. Қазақстан – жастардың елі, халқымыздың орташа жасы – 33 жас. Мен Қазақстан жастарын білімге ұмтылатын, жаңалыққа құштар, озық ойлы азаматтар деп санаймын. Жақынға да, алысқа да мейіріммен қарау, ешкімді бөліп-жармау – халқымыздың бойында бар асыл қасиет. Мұны әлем жұртшылығы да жақсы біледі және мойындайды деп ойлаймын. Мәселен, бүгінгі фестивальге әлемнің 125 елінен 8 мыңнан астам өтінім келіп түсті. АҚШ, Үндістан, Қытай, Оңтүстік Корея, Ұлыбритания, Индонезия, Жапония, Бразилия, Франция және өзге де ел азаматтары өз жұмысын жолдады. Осы тұста қазылар алқасының құрамында әлемге әйгілі өнер және технология саласының мамандары бар екенін айрықша атап өткім келеді. Мен бүгін баршаңызға ерекше алғыс айтамын. Осы байқаудың арқасында қатысушылар өзара тәжірибе алмасып, болашақта бірлескен жобаларды жүзеге асырады деп сенемін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
t.me/aqorda_resmi

Қасым-Жомарт Тоқаев Astana AI Film Festival халықаралық кинофестивалінің ашылу салтанатына қатысты
🔹Мемлекет басшысы Astana AI Film Festival жасанды интеллект қолданған фильмдердің бірінші халықаралық байқауында сөз сөйлеп, аталған фестивальдің ерекшелігін атап өтті.
– «Astana AI Film Festival» – ізденімпаз, білімпаз, жаңашыл, жасампаз азаматтар сынға түсетін, бұрын-соңды болмаған бірегей жоба. Бұл – ұшқыр ой мен тың бастамалардың бәсекесі. Қазіргі заман – білім мен ғылымның және озық инновацияның дәуірі. Жасанды интеллект әлем экономикасының барлық саласына түбегейлі өзгерістер әкелуде. Бір сөзбен, технологиялық ілгерілеу, яғни прогресс жаппай жаһандық сипатқа ие болды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
🔹Мемлекет басшысының айтуынша, осы бірегей жоба – еліміздегі креативті индустрия саласының қарқынды дамуының жарқын көрінісі. Қазақстан бұл бағытта біртұтас экожүйе құру үшін нақты шаралар қабылдап жатыр. Сонымен қатар дарынды азаматтарға жан-жақты қолдау көрсетіледі.
🔹Президент жасанды интеллектіні жауапкершілікпен қолданудың өзектілігіне тоқталды.
– Технология бұрын-соңды болмаған қарқынмен дамып жатқан тұста саясаткерлер, ғалымдар мен сала көшбасшылары жасанды интеллект мүмкіндіктерінің және оны бақылаусыз қолданудың қатері арта түскеніне алаңдаулы. Бір анығы, бұл үдерісті тоқтату мүмкін емес. Менің ойымша, оған ешкімнің таласы жоқ. Адамзат тарихында Прометей алауы өркендеудің нышаны болумен қатар дүлей күш ретінде де қарастырылды. Ядролық энергетикаға қатысты да осы мысалды келтіруге болады. Сондықтан ең әуелі қауіпсіздікке баса назар аударып, жасанды интеллектіні дамыту мен жауапкершілікпен қолдану ережесін әзірлегеніміз жөн. Бұл өскелең ұрпақтың алаңсыз келешегі үшін қажет. Болашақ технологиясының зор шығармашылық әлеуетін игілікке жарату үшін қолдан келгеннің бәрін жасауымыз керек. Бүгінгі фестивальдің басты идеясы да осы, – деді ол.
t.me/aqorda_resmi

Berlin Today, 2026 жылғы 1 қазан
Қазақстандағы өзгеріске толы жеті жыл
Экономикалық өсім Қазақстанның Орталық Азиядағы позициясын қалай нығайтты – бұл туралы Berlin Today сарапшылары түсіндіреді
Әдеттегі жұмыс күнінің таңында Қазақстандағы отбасы бірнеше жыл бұрын ғана салынған пәтерінен шығып, баласын жақында ашылған мектепке апарып, өз елінде құрастырылған автокөлікпен жұмысқа баруы мүмкін. Ата-аналардың бірі ірі компанияда еңбек етсе, екіншісі цифрлық маркетплейстер арқылы тауар сатып, қолма-қол ақшасыз төлем қабылдап, мемлекеттік органдармен онлайн байланыс жасайтын шағын кәсіп жүргізуі мүмкін.
Бір қарағанда бұл ешкімді таңғалдырмауы мүмкін. Бірақ осы көріністер арқылы Қазақстанның соңғы жылдары қаншалықты өзгергенін аңғаруға болады. Ел жаңа кезеңге қомақты табиғи ресурстар мен салыстырмалы түрде дамыған қаржы жүйесіне және халықаралық инвестиция тартудағы көпжылдық тәжірибеге ие бола отырып, 2019 жылы қадам басты. Алайда елдің алдында Қазақстан осы артықшылықтарын халықтың әл-ауқатын арттыруға бағыттап, экономиканы болашақта мұнай мен өзге де шикізатқа тәуелділіктен арылта ала ма деген бұдан да күрделі мәселе тұрды.
Соңғы жеті жылдағы нәтижелер бұл үдерістің қазірдің өзінде жүріп жатқанын көрсетеді. Қазақстан жаһандық пандемияның салдарын, жеткізу тізбектеріндегі іркілістерді және барған сайын күрделене түскен геосаяси ахуалды еңсеруге мәжбүр болды. Соған қарамастан осы сынақтардан өткен ел 2019 жылмен салыстырғанда экономикалық тұрғыдан ауқымды, кәсіпкерлік белсенділігі жоғары әрі сыртқы әлеммен байланысы нығая түскен мемлекетке айналды.
Халықтың әл-ауқаты арқылы өлшенетін өсім
Соңғы жеті жылда Қазақстандағы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 50%-дан астам өсті. Бұл бірінен кейін бірі жалғасқан сыртқы күйзелістерге қарамастан дамуын жалғастырған экономикалық өсімді, сондай-ақ бүгінде саны 20 миллионнан асып отырған халықтың өсімін көрсетеді. Аталған көрсеткіш Қазақстанды Орталық Азиядағы айрықша орны бар елдердің қатарына шығарады. Дүниежүзілік банктің 2025 жылғы деректеріне сәйкес, Қазақстанда жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен 14 700 долларды құрады. Өзбекстанда бұл көрсеткіш шамамен 4 000 доллар, ал Қырғыз Республикасында шамамен 3 100 доллар болды.
Алайда жан басына шаққандағы табыс көрсеткіші экономиканың қалай жұмыс істейтінін толық сипаттай алмайды. Неғұрлым маңызды өзгерістер жеке кәсіпкерлік рөлінен байқалады. Қазақстанда шағын және орта бизнесте шамамен 4,5 миллион адам жұмыспен қамтылған. Бұл жеті жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда 31,6%-ға артық. Тіркелген шағын және орта бизнес субъектілерінің саны жоғары қарқынмен өсіп, 2025 жылдың соңында 2,3 миллионға жетті, яғни, 47,5%-ға артты. Іс жүзінде бұл Қазақстан халқының әрбір бесінші тұрғынынан астамы осы сектормен байланысты дегенді білдіреді.
Бұл – өте маңызды жайт, өйткені Қазақстан ұзақ уақыт бойы ресурстарға бай көптеген елдерге тән күрделі мәселелермен бетпе-бет келіп отыр: экономиканың негізгі бөлігінде мемлекет пен санаулы ірі компаниялардың ықпалы басым. Шағын бизнестің кеңеюі бұл құрылымдық мәселе толық шешілді дегенді білдірмейді. Дегенмен дәстүрлі салалармен қатар елде кәсіпкерлікке негізделген неғұрлым ауқымды экономика қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тұсында бұл өзгеріс экономикалық мүмкіндіктерді кеңірек бөлуге бағытталған ауқымды бастаманың бір бөлігіне айналды. Оның «Әділетті Қазақстан» туралы саяси ұстанымы көбіне институционалдық және әлеуметтік реформалар тұрғысынан қарастырылады. Алайда оның экономикалық мәні де зор: орнықты өсім оған қоғамның неғұрлым басым бөлігі қатысқан жағдайда ғана қамтамасыз етіледі. Жаңа кәсіпорындар, өнеркәсіптік жобалар, құрылыс және қоғамдық қызмет көрсету салалары — мұның бәрі қалалық ортаға бейімделуі артып келе жатқан халықты жұмыспен қамтуды қажет ететін еңбек нарығының қалыптасуына ықпал етті.
Экономикалық өсімнің нақты нәтижелері
Экономикалық көрсеткіштер материалдық сипатқа ие болғанда ғана оның мәні айқындала түспек. Қазақстанда кейінгі жылдардағы өзгерістердің едәуір бөлігін тұрғын үйлер, мектептер, медициналық нысандар мен зауыттардан анық байқауға болады. 2019-2025 жылдар аралығында елде 118,3 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл көрсеткіш халық санының өсуі, тұрғын үйге сұраныстың артуы және демографиялық ахуалдың жақсаруымен тікелей байланысты. Бүгінде ел халқының саны артып келеді, қалаларға жаңа тұрғындар қоныстануда, ал жас отбасыларға тұрғын үй мен инфрақұрылым қажет.
Сондықтан қазіргі 761 мектеп пен 345 балабақшаның салынуы жай ғана статистикалық көрсеткіш емес. Жаңа мектептер сыныптардың шамадан тыс толуы, ірі қалалық орталықтарға көші-қон үрдісі және қазақстандықтардың жаңа буынының қалыптасуы сияқты мәселелерді шешуге бағытталған. Олардың маңыздылығы ғимараттарды салумен ғана шектелмейді. Негізгі мәселе жоғары экономикалық және демографиялық өсудің балаларға нақты қандай жақсы жағдай жасауға мүмкіндік беретіндігінде жатыр.
Денсаулық сақтау жүйесінде де осындай салмақты өзгерістер байқалады. 2023-2025 жылдар аралығында елде небәрі үш жылдың өзінде 813 медициналық нысан салынды. Оның 655-і – ауылдық жерлердегі алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсету ұйымдары. Осы кезеңде күтілетін өмір сүру ұзақтығы 2,79 жылға ұзарып, 75,97 жасқа жетті.
Бұл өзгерісті қандай да бір саясатпен немесе құрылыс бағдарламасымен түсіндіру мүмкін емес. Өмір сүру ұзақтығына халықтың табысы, өмір салты, медициналық көмектің қолжетімділігі, қоршаған ортаның жай-күйі және демографиялық факторлар әсер етеді. Соған қарамастан өзгерістердің жалпы бағыты маңызды. Ұлттық дамудың ең айқын өлшемдерінің бірі – экономиканың қанша өнім өндіргені ғана емес, халқының ұзақ әрі саламатты өмір сүруі.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі қоғамдағы осы өзгерістермен тұспа-тұс келді. Оның әкімшілігі осыдан он жыл бұрынғымен салыстырғанда жасырақ, сыртқы әлеммен байланысы нығайған және талапшыл бола түскен қоғамның сұраныстарына жауап беруге мәжбүр болды. Тұрақтылық әлі де маңызды құндылық болып қала береді. Алайда бүгінде оның маңызы халықтың өміріне нақты қандай игілік әкелетіні арқылы бағалана түсуде.
Тауарды импорттаудан өндіруге көшу
Қазақстанның экономикалық моделін тек әлеуметтік шығыстарды ұлғайту арқылы өзгерту мүмкін емес. Ел өзі тұтынатын тауарлардан артық өнім өндіріп, шикізат өндіруші салалардан тыс жерлерде жұмыс орындарын құруы қажет.
Осының жарқын мысалы ретінде автомобиль өнеркәсібін атауға болады. Соңғы жеті жылда Қазақстанда шамамен 800 мың автомобиль өндірілді. Ел ішінде құрастырылған автомобиль – халық тұтынатын тауар ғана емес. Автокөлік өндірісі жеткізушілер, логистикалық компаниялар, инженерлер, техникалық мамандар мен білікті жұмысшылардың қызметін қолдауға мүмкіндік береді.
Бұл сондай-ақ бұрыннан кенжелеп қалған өнеркәсіптік құзыреттердің біртіндеп қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Осындай үдеріс экономиканың басқа да көптеген салаларында байқалады.
Қазақстан Үкіметінің деректеріне сәйкес, тек арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың өзінде 2025 жылдың соңына қарай 57 200-ден астам жұмыс орнын ашуға мүмкіндік берген 860 жоба іске қосылды. Бұдан бөлек, 2030 жылға дейін жаңа жұмыс орындарын ашып, өндірістің өсуіне ықпал ететін тағы 200-ге жуық жаңа жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр.
Қазақстанда сондай-ақ 2025–2029 жылдары 140 өндірістік жобаны іске қосу көзделуде. Әрбір жаңа зауыт тарихи тұрғыдан шикізат экспортына едәуір тәуелді болған экономиканың өндірістік базасын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қазақстан өзінің табиғи артықшылықтарынан бас тартпайды. Мұнай, уран, металдар және ауыл шаруашылығы елді өркендетуге негіз болатын салалар ретінде қала береді. Нақты мақсат – аталған салалардың айналасында шикізатты ел ішінде өңдеу, дайын өнім шығаруды арттыру және отандық өндірушілерді халықаралық жеткізу тізбектеріне тарту сияқты экономиканың қосымша деңгейлерін қалыптастыру.
Дәл осы арада Қазақстанның географиялық орналасуының мәні өзгеше қырынан көріне бастайды. Көп жылдар бойы әлемдік мұхитқа шығар жолы жоқ ең ірі мемлекет мәртебесі, ең алдымен, шектеу ретінде қарастырылып келді. Бүгінде Еуразия арқылы өтетін сауда бағыттары қайта қаралып жатқан кезде, Қазақстан Қытай, Еуропа, Ресей, Кавказ және Орталық Азия өңірі арасындағы байланыстырушы буын, яғни тоғыз жолдың торабы ретіндегі рөлін барған сайын айқындай түсуде.
Аймақтағы ең ірі экономикалық платформа
Жалпы алғанда, Орталық Азия жаңғыру кезеңіне қадам басты. Өзбекстан экономикасын ашып, қарқынды даму кезеңіне қадам басты. Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан да өсім қарқынының жоғары екенін көрсетуде, дегенмен олар төменірек базадан бастап отыр. Қазақстан үшін көршілес елдердің дамығаны тиімді: ол нарықтардың кеңеюіне, сауда байланыстарының нығаюына және өңір ықпалының артуына мүмкіндік береді. Алайда Орталық Азия елдерінің экономикалары әзірге қаржылық және институционалдық мүмкіндіктер деңгейі жағынан Қазақстанмен бірдей деңгейге жеткен жоқ.
Дүниежүзілік банктің деректеріне сәйкес, 2025 жылы Қазақстан экономикасының номиналды көлемі шамамен 306 млрд долларға жетті, ал Өзбекстан экономикасының көлемі шамамен 147 млрд долларды, Қырғыз Республикасының экономикасы 22,6 млрд долларды құрады. Жан басына шаққандағы табыстың жоғары болуы, жинақталған инвестициялар көлемі, неғұрлым дамыған қаржы секторы және халықаралық іскерлік инфрақұрылым Қазақстанға өңірде айрықша рөл атқаруға мүмкіндік береді.
Шетелдік инвестициялардың ауқымы осы артықшылықты айқын көрсетеді. Тек 2025 жылы тікелей шетелдік инвестициялардың (ТШИ) жалпы ағыны 20,5 млрд долларға жетіп, 2024 жылмен салыстырғанда 14,4%-ға артты. Қазақстан экономикасы инвестиция тартуды жалғастырып келеді. Бұл көрсеткіштердің өзі жаһандық аумалы-төкпелі кезең жағдайында да елдің халықаралық капитал тарту қабілетінің сақталып отырғанын көрсетеді.
Инвесторларды белгілі бір дәрежеде табиғи ресурстар қызықтырады, алайда мәселе мұнымен ғана шектеліп қалмайды. Қазақстан ауқымды экономиканы, көршілес нарықтарға қолжетімділікті, Шығыс пен Батыс елдерімен жолға қойылған байланыстарды, сондай-ақ халықаралық бизнеске бағдарланған қаржы институттарын ұсынады. Мұндай үйлесімділікті басқа елде қысқа мерзімде қалыптастыру – күрделі мәселе.
Бүгінде Қазақстан өңірдің негізгі экономикалық платформасы рөлін атқарып отыр. Мұнда капитал тартуға, өнім өндіруге және компаниялар үшін Орталық Азияның кең ауқымды нарығына шығуына мүмкіндік жеткілікті.
Сындарлы кезеңдегі серпіліс
Жеті жыл – мемлекеттің даму тарихы үшін салыстырмалы түрде алғанда көп уақыт емес. Алайда Қазақстан үшін осы бір қас-қағым кезең айтулы оқиғаларға бай уақыт аралығы болды. Президент Тоқаев 2019 жылы қызметіне кіріскеннен бері елді дағдарыстар жағдайында басқарды. Бұл орныққан саяси және экономикалық жүйелердің өзіне зор сынақ болар еді.
Оның басшылығы бір ғана айтулы жобамен емес, мемлекет, бизнес және қоғам арасындағы қарым-қатынастарды жаңаша қалыптастыруға деген ұмтылыспен сипатталды. Бұл әлеуметтік инфрақұрылымға баса назар аударуды, кәсіпкерлікті қолдауды, өнеркәсіпті дамытуды және мемлекеттік институттардың тиімділігін арттыруға бағытталған шараларды қамтыды.
Сонымен қатар Қазақстан прагматикалық көпвекторлы сыртқы саясатын сақтап келеді. Бұл ірі державалардың арасында орналасқан ел үшін аса маңызды болып қала береді. Қытаймен, Ресеймен, Еуропалық Одақпен, АҚШ-пен, сондай-ақ ислам және түркі әлемімен қарым-қатынастарды жолға қою елге капитал тартуға және геосаяси ыдырау жағдайында маневр жасау мүмкіндігін сақтауға мүмкіндік берді.
Сонымен қатар айтарлықтай сын-қатерлер де сақталуда. Инфляция үй шаруашылықтарының кірістеріне әсер етуде. Ірі қалалар мен ауылдық жерлер арасында елеулі айырмашылықтар әлі де сақталып отыр. Инфрақұрылым демографиялық өсімге ілесе дамуы қажет, ал мемлекеттің экономикаға қатысу деңгейі бұрынғысынша жоғары. Жаңа өнеркәсіп кәсіпорындары өндірістік көрсеткіштерді орындаумен ғана шектелмей, шын мәнінде бәсекеге қабілетті болуы тиіс.
Бұл шектеулерді мойындау соңғы жеті жылдағы өзгерістердің ауқымын төмендетпейді. Керісінше, бұл өзгерістердің мән-маңызын айқындай түседі. Күнін жаңа пәтерде бастап, баласын жаңа мектепке апарып, орнықты экономика жағдайында еңбек етіп, ақша тауып жүрген қарапайым отбасы ешқашан өзін ұлттық өзгерістердің айғағы ретінде қабылдамауы мүмкін. Алайда түптеп келгенде, даму дәл осындай күнделікті өзгерістермен өлшенеді. Қазақстан даму жолындағы өтпелі кезеңді әлі толық аяқтаған жоқ. Дегенмен Президент Тоқаевтың басшылығымен ел бұрынғы жетістіктерді сақтап қалудан дамудың келесі кезеңінің экономикалық және әлеуметтік негіздерін қалыптастыруға көшті.

Berlin Today: Тоқаевтың басшылығымен Қазақстан дамудың келесі кезеңінің экономикалық және әлеуметтік негіздерін қалыптастырып жатыр
Басылымның сарапшылары елдің экономикалық жетістіктеріне арналған мақала жариялаған болатын.
Сарапшылардың айтуынша, Қасым-Жомарт Тоқаев билікке келген соңғы жеті жылда Қазақстан ауқымды жұмыстарды қолға алды. Мемлекет экономикалық әлеуетін арттырумен қатар, кәсіпкерлікті дамытып, инфрақұрылымды жетілдіріп, өнеркәсіп өндірісін ұлғайтты.
Жалпы алғанда, бұл үдерістер Қазақстанның Орталық Азиядағы рөлін біртіндеп өзгертіп келеді.
Сонымен қатар республика өңірдегі көршілес елдердің үлесі есебінен кеңейіп келе жатқан ортақ нарықтың артықшылықтарын тиімді пайдаланып отыр. Қазақстандық өндірушілер үшін бұл – әлеуетті сатып алушылар санының артуын, ал логистикалық компаниялар үшін жүк ағынының ұлғаюын білдіреді.
Сонымен қатар Қазақстан өзінің өндірістік базасын нығайтып, негізінен шикізат экспорттаудан біртіндеп қосылған құны жоғары өнімдерді шетел нарықтарына шығаруға көшуге мүмкіндік жасап жатыр.
Нәтижесінде елдің экономикалық базасы әртараптанып, Қазақстан өңірлік сауда, инвестиция, өндіріс және логистика салаларында анағұрлым елеулі рөл атқара алады.
Сарапшылардың пікірінше, сақталып отырған елеулі сын-қатерлер аясында Президент Тоқаев пен оның командасының соңғы жеті жылдағы атқарған жұмыстары барған сайын нақты нәтижелермен айқындала түсуде. Мысалы, инфляция мәселесі. Бұл ретте экономиканы дамыту және әртараптандыру бағытындағы жұмыстар барған сайын айқын көрініс тауып келеді. Қазақстанның экономикалық көрсеткіштері қабылданып жатқан шаралардың нақты практикалық нәтиже бере бастағанын көрсетеді.
Мақалада Президент Тоқаевтың прагматикалық және көпвекторлы сыртқы саясатты ұстануына да ерекше назар аударылған. Бұл саясат ірі державалардың арасында орналасқан Қазақстан үшін аса маңызды болып қала береді, ол геосаяси жіктелу жағдайында елге капитал тартуға және маневр жасауды сақтауға мүмкіндік береді.

Berlin Today: Қазақстан өңірдегі негізгі экономикалық платформа рөлін атқарып келеді
Ірі неміс басылымының сарапшылары осындай қорытындыға келді. 1 қазанда жарияланған өз мақаласында сарапшылар Қазақстан экономикасының дамуына әсер ететін негізгі факторларды атады.
Басылым шетелдік капиталды тарту мәселесіне ерекше назар аударып отыр. Мақала авторларының пікірінше, бұл сала Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттік бағытының маңызды бағыттарының біріне айналған. Мемлекет басшысы билікке келген сәттен бастап инвесторлар үшін қолайлы жағдай жасауға әрқашан үлкен мән берді.
Тек 2025 жылдың өзінде Қазақстан $20,5 млрд тікелей шетелдік инвестиция тартқан. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 14,4%-ға көп.
Мұнай, газ, уран және металдар дәстүрлі түрде маңызды рөл атқарып келеді. Алайда инвестициялық белсенділік біртіндеп басқа да бағыттарға – өнеркәсіп, өндіріс, көлік, логистика және өңдеу салаларына таралуда.
Бүгінде Қазақстан инвесторлар үшін табиғи ресурстардың мол қорының арқасында ғана емес, өзге де қырларымен тартымды. Қазақстан Орталық Азияның негізгі экономикалық платформасы рөлін атқарып келеді.
Қазақстанның экономикасы ауқымды, халықаралық бизнеске бағдарланған қаржылық инфрақұрылымы дамыған. Сонымен қатар бірнеше ірі өңірдің жетекші нарықтарына шығу мүмкіндігіне ие. Мұндай үйлесімділікті басқа елде қысқа мерзімде қайталау қиын.
Бұл жаһандық саудадағы өзгерістер аясында айрықша маңызға ие. Логистикалық бағыттардың қайта құрылуы компанияларды жаңа өндірістік алаңдар мен көлік дәліздерін іздеуге итермелеп отыр.
Қазақстан осындай бизнесті тарту үшін өзінің географиялық орналасуының артықшылықтарын пайдалануға ұмтылып отыр. Көлік инфрақұрылымы мен халықаралық бағыттарды дамыту елдің Азия және Еуропа нарықтары арасындағы байланыстырушы буын ретіндегі рөлін күшейтуі мүмкін.
Бұл республика үшін экономикасын дамытуға қосымша капитал тартуға, жаңа технологияларды енгізуге және жұмыс орындарын ашуға, сондай-ақ халықаралық өндірістік және сауда тізбектеріне неғұрлым тереңірек интеграциялануға жол ашады.

Berlin Today: Қазақстан ішкі өндірістің үлесін дәйекті түрде арттырып келеді
Бұл туралы сарапшылар Қазақстанның соңғы жеті жылдағы дамуына арналған таяуда жарияланған мақаласында мәлімдеді.
Сарапшылар Қасым-Жомарт Тоқаевтың президенттігі кезінде ел экономикасы бірден бірнеше негізгі секторларда тұрақты даму мен өсім перспективаларын көрсетіп отырғанын атап өтті.
Ең көрнекі мысалдардың бірі – автомобиль өнеркәсібінің дамуы. Соңғы жеті жылда Қазақстанда 800 мыңға жуық машина шығарылды.
Бұл саланың дамуы тек автоөнеркәсіптің өзі үшін ғана маңызды емес. Құрастыру кәсіпорындарының айналасында жеткізушілер, логистикалық компаниялар, сервистік ұйымдар желісі мен мамандар шоғыры қалыптасуда.
Әрбір жаңа өнеркәсіп нысаны экономиканың бірнеше секторында бірден сұраныс тудырады. Зауытқа құрамдас бөлшектер, көлік, электр энергиясы, техникалық, инженерлік және қаржылық қызметтер қажет. Сондықтан да өнеркәсіптік өндіріс кәсіпорынның өз аясынан әлдеқайда кең экономикалық әсер туындатады.
Осындай үдеріс басқа салаларда да жүріп жатыр. Қазақстан Үкіметінің мәліметінше, 2025 жылдың соңына қарай арнайы экономикалық және индустриялық аймақтарда 860 жоба жүзеге асырылған. Соның нәтижесінде 57 200-ден астам жұмыс орны ашылды. 2030 жылға дейін бұл аймақтарда тағы шамамен 200 жобаны жүзеге асыру жоспарланып отыр. Сондай-ақ 2025–2029 жылдары Қазақстан 140 өндірістік бастаманы іске қосуды жоспарлап отыр.
Бұл ретте Қазақстан табиғи артықшылықтарынан бас тартпай, негізгі салаларды жүйелі түрде дамытып келеді. Тарихи тұрғыдан экономикасы едәуір дәрежеде шикізат экспортына сүйеніп келген Қазақстан үшін өз өндірісі мен өңдеу саласын дамыту стратегиялық маңызға ие.
Қазақстан қосылған құнды ел ішінде қалыптастыруға сенімді қадам басып келеді. Бұл халықты тұрақты жұмыспен қамтамасыз етіп қана қоймай, инженерлік құзыреттерді дамытуға серпін беріп, жергілікті жеткізушілер желісін кеңейтуге және экономиканың шикізаттық емес секторын біртіндеп ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Мұнда да сарапшылардың пікірінше, Қазақстанның географиялық жағдайы өзгеше мәнге ие бола бастайды. Бүгінгідей Еуразия арқылы өтетін сауда маршруттары қайта қаралып жатқан шақта біздің еліміз өзін Қытай, Еуропа, Ресей, Кавказ бен кең жайылып жатқан Орталық Азия арасындағы байланыстырушы буын ретінде көбірек танытуда. Бұл өз кезегінде Қазақстанның әлемдік аренадағы мәртебесін айтарлықтай арттыра түсіп, шетелдік инвесторларды белсенді тартуға ықпал етпек.

Berlin Today сарапшылары: Қазақстанның экономикалық өсімі елеулі сипат алып келеді
Ірі неміс басылымының сарапшылары оң өзгерістерді Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша елде жүргізіліп жатқан ауқымды жұмыстардың тиімділігімен байланыстырады.
Таяуда жарияланған мақалада сарапшылар соңғы жеті жылда Қазақстанда болып жатқан экономикалық өзгерістерді азаматтардың күнделікті өмірінен жиі байқауға болатынын жазады.
Ең көрнекі көрсеткіштердің бірі – тұрғын үй және әлеуметтік инфрақұрылым құрылысының кең ауқымы.
2019 жылдан 2025 жылға дейін Қазақстанда 118,3 млн шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген. Халық саны өсіп келе жатқан және урбанизациясы жалғасып жатқан ел үшін бұл ерекше маңызға ие. Қалалардағы тұрғындар саны артып келеді, нәтижесінде пәтерлерге, жолдарға, мектептерге, балабақшалар мен медициналық мекемелерге сұраныс артуда.
Осы кезеңде республикада 761 мектеп пен 345 балабақша салынды. Денсаулық сақтау жүйесі де жоғары қарқынмен кеңеюде. Тек 2023-2025 жылдары Қазақстанда 813 медициналық нысан бой көтерді. Оның 655-і ауылдық жерлердегі алғашқы медициналық көмек мекемелеріне жатады.
Бұл – қазақстандықтардың өмір сүру ұзақтығына әсер еткен көптеген факторлардың бірі, ол осы жылдар ішінде 2,79 жылға өсіп, 75,97 жылға жетті.
Berlin Today сарапшылары бір маңызды тұсты дәл атап өткен: Тоқаевтың Президенттігі көзқарастырдың өзгеруімен тұспа-тұс келді. Қоғам он жыл бұрынғыға қарағанда жас, сыртқы әлеммен байланысы күшейген әрі талапшыл бола түсті.
Қол жеткізілген жетістіктер Қазақстанның өсіп келе жатқан экономикасының одан әрі даму үшін нақты негіз қалыптасқанын айғақтайды.

