🌿 День молодежи в Кокшетау начали с заботы о родном городе
Сегодня, в День молодежи, более 160 студентов, волонтеров, блогеров и активистов объединились ради общего дела — сделать Кокшетау чище.
В рамках национальной экологической программы «Таза Қазақстан» на территории «Жаңа Жағалау» прошел масштабный Eco Plogging. Участники совместили физическую активность с заботой об окружающей среде: вышли на уборку территории и собрали более 200 мешков сухого мусора. 🧤♻️
Плоггинг — это не просто уборка. Это про экологическую культуру, здоровый образ жизни и личную ответственность за то, каким будет наш город завтра.
💚 Когда молодежь объединяется ради общего дела, меняется не только пространство вокруг, но и отношение к нему.
Каспий теңізі күні: Қазақстан бірегей экожүйені сақтау шараларын күшейтуде
Жыл сайын 12 тамызда Каспий маңы мемлекеттері Каспий теңізінің халықаралық күнін атап өтеді. Бұл теңіз ортасын бірлесіп қорғаудың негізін қалаған Тегеран конвенциясының күшіне енуімен байланысты.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша, Қазақстан Каспий өңіріндегі басқа мемлекеттермен бірлесе өзгерістерге бейімделу және Каспийдің табиғи байлығын сақтау жөніндегі күш-жігерді біріктіруге бағытталған Мемлекетаралық бағдарламамен жұмысты жалғастыруда.
Каспийді сақтау жұмыстары бірнеше бағытты қамтиды: Каспий маңы елдерінің өзара іс-қимылы, жүйелі ғылыми зерттеулер жүргізу, материалдық-техникалық базаны нығайту, экологиялық бастамаларды іске асыру және қоғамды тарту. Мұндай кешенді тәсіл Каспий маңы елдерінің әлеуетін біріктіріп, Каспий теңізінің бірегей экожүйесін келер ұрпақ үшін сақтауға бағытталған шешімдерді кезең-кезеңімен қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Каспий теңізінің жай-күйі Каспий маңы мемлекеттерінің тұрақты назарында. Акватория мен жағалау аймағындағы өзгерістер ғылыми негізде жүйелі түрде зерттеліп, өңір елдері теңіздің бірегей экожүйесін бейімдеу және сақтау жөніндегі келісілген шараларды әзірлеу үшін күш біріктіруде.
Бірлескен жұмыстың практикалық тетіктерінің бірі – қазіргі уақытта талқылау сатысында тұрған Каспий маңы мемлекеттерінің іс-қимыл жоспары. Құжатта өзгерістерге бейімделу және Каспий теңізінің экожүйесін сақтау жөніндегі кешенді шаралар қарастырылған. Бұл формат өңір елдерінің күш-жігерін біріктіруге, ғылыми деректерді алмасуды дамытуға және Каспийді зерттеу мен сақтаудың келісілген тәсілдерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Қазақстан теңіздің ұлттық секторындағы үдерістерді кешенді зерттеуге арналған өзінің ғылыми базасын қалыптастыруда. Осы мақсатта былтыр қыркүйекте Қазақ Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты жұмысын бастады. Президенттің Каспийді кешенді зерттеу және сақтау жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде Үкімет резервтен теңіз мониторингіне арналған жабдықтарды сатып алуға, сондай-ақ гидробиологиялық және гидрохимиялық зертханаларды жарақтандыруға 1,1 млрд теңге бөлді. Жаңа материалдық база теңіз акваториясында тікелей кешенді зерттеулер жүргізуге және ортаның гидрометеорологиялық әрі биологиялық параметрлерін жүйелі түрде бақылауға мүмкіндік береді.
Өткен жылы институт акваторияда 21 стансаны қамтитын 2 теңіз экспедициясын өткізуді және 22 жағалау нүктесінде тұрақты жерүсті мониторингін көздейтін ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағдарламасын әзірледі. Осы бағдарламаның негізінде ағымдағы жылы акваторияда 50 параметр бойынша (метеорологиялық, гидрологиялық, гидрохимиялық, биологиялық көрсеткіштер мен түбіндегі шөгінділердің жай – күйін бағалауды қоса алғанда), ал жағалау аймағында аспаптық және көрнекі бақылаудың 26 параметрі бойынша бақылаулар жүргізіледі.
Сонымен қатар халықаралық ғылыми ынтымақтастық та кеңейіп келеді. Қазақ Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты Каспий маңы елдерінің университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтары қауымдастығына кірді. Бұл деректермен, тәжірибемен және ғылыми зерттеулердің нәтижелерімен алмасуға қосымша мүмкіндіктер береді.
Тағы бір маңызды бағыт – халықаралық экологиялық және волонтерлік ынтымақтастық. Каспий теңізінің халықаралық күні қарсаңында «Таза Қазақстан» экологиялық мәдениетті дамыту тұжырымдамасы аясында «Caspian Sea Action Week 2026» халықаралық волонтерлік апталық өтуде. Оған Каспий маңы мемлекеттері – Әзербайжан, Ресей, Иран және Түрікменстанның делегациялары, сондай-ақ Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстан өкілдері қатысуда.
Іс-шараларға ғалымдар, сарапшылар, экобелсенділер, жастар және волонтерлік ұйымдардың өкілдері қатысуда. Бағдарлама ғылыми диалогты, практикалық экологиялық акцияларды және Каспийді сақтаудың заманауи шешімдерін іздеуді қамтиды. 6-7 тамызда Ақтауда Каспий теңізінің экологиялық мониторингі мен ғылыми зерттеулерінің заманауи технологияларына арналған халықаралық семинар мен дөңгелек үстел өтті. Өңір елдерінің өкілдері тәжірибе алмасып, ғалымдар мен сарапшылардың әрі қарайғы өзара іс-қимыл жасау мүмкіндіктерін талқылады.
Бағдарламаның жалғасы ретінде «Caspian Clean Challenge» экологиялық марафоны өтті. Волонтерлер жағалауды тазалап, қалдықтарды жинау және сұрыптау жұмыстарын жүргізді, сондай-ақ экологиялық бастамалармен және жасыл технологиялармен танысты. Каспий өңірі волонтерлерінің «Достық аллеясы» құрылып, онда 80-нен астам ағаш отырғызылды. Сондай-ақ болашақ ұрпаққа арналған жолдаулар салынған «Уақыт капсуласы» орналастырылды. Экологиялық акция Бозжыра шатқалында жалғасын тапты. «Bozzhyra Clean Up» акциясына қатысушылар аумақты тазалап, Маңғыстаудың бірегей табиғи ландшафттарымен танысты.
Каспийді сақтауға арналған технологиялық шешімдерге Caspian Innovation Lab халықаралық хакатоны арналды. Оның қатысушылары экологиялық жобаларды әзірлеуде. Үздік жобалар волонтерлік апталықтың қорытынды іс-шаралары барысында таныстырылады.
Халықаралық волонтерлік апталықты 12 тамызда волонтерлік қозғалыс пен сарапшылар қауымдастығының өкілдерін біріктіретін Caspian Talks саммиті қорытындылайды. Саммит аясында хакатон қорытындылары шығарылып, бірлескен жұмыстың алдағы бағыттары талқыланады.
День Каспийского моря: Казахстан усиливает меры по сохранению уникальной экосистемы
Ежегодно 12 августа прикаспийские государства отмечают Международный день Каспийского моря – дату, связанную со вступлением в силу Тегеранской конвенции, которая заложила основу для совместной защиты морской среды.
По поручению Главы государства Касым-Жомарта Токаева Казахстан совместно с другими странами Каспийского региона продолжает работу над Межгосударственной программой, призванной объединить усилия по адаптации к происходящим изменениям и сохранению природного богатства Каспия.
Работа по сохранению Каспия охватывает сразу несколько направлений: взаимодействие прикаспийских стран, системные научные исследования, укрепление материально-технической базы, экологические инициативы и вовлечение общественности. Такой комплексный подход позволяет объединить потенциал прикаспийских стран и последовательно формировать решения, направленные на сохранение уникальной экосистемы Каспийского моря для будущих поколений.
Состояние Каспийского моря находится в центре постоянного внимания прикаспийских государств. Происходящие в акватории и прибрежной зоне изменения последовательно изучаются на научной основе, а страны региона объединяют усилия для выработки согласованных мер по адаптации и сохранению уникальной экосистемы моря.
Одним из практических механизмов совместной работы станет План действий прикаспийских государств, который в настоящее время находится на стадии обсуждения. Документ предусматривает комплекс мер по адаптации к происходящим изменениям и сохранению экосистемы Каспийского моря. Такой формат позволяет объединить усилия стран региона, развивать обмен научными данными и формировать согласованные подходы к изучению и сохранению Каспия.
Параллельно Казахстан формирует собственную научную базу для комплексного изучения процессов в национальном секторе моря. С этой целью в сентябре прошлого года начал работу Казахский научно-исследовательский институт Каспийского моря. В рамках исполнения поручений Президента по комплексному изучению и сохранению Каспия Правительство выделило из резерва 1,1 млрд теңге на закупку оборудования для морского мониторинга, а также оснащение гидробиологической и гидрохимической лабораторий. Новая материальная база позволяет проводить комплексные исследования непосредственно в акватории моря и системно отслеживать гидрометеорологические и биологические параметры среды.
В прошлом году Институтом разработана программа научно-исследовательских работ, которая предусматривает проведение 2-х морских экспедиций с охватом 21 станции на акватории и регулярный наземный мониторинг в 22 прибрежных точках.
На основе этой программы в текущем году ведутся наблюдения на акватории по 50 параметрам (включая метеорологические, гидрологические, гидрохимические, биологические показатели и оценку состояния донных отложений), а в прибрежной зоне – по 26 параметрам инструментального и визуального контроля.
Одновременно расширяется международное научное сотрудничество. Казахский НИИ Каспийского моря вошел в Ассоциацию университетов и научно-исследовательских центров Прикаспийских стран, что создает дополнительные возможности для обмена данными, опытом и результатами исследований.
Еще одним направлением стала международная экологическая и волонтерская кооперация. В преддверии Международного дня Каспийского моря в рамках Концепции развития экологической культуры «Таза Қазақстан» проходит Международная волонтерская неделя «Caspian Sea Action Week 2026». Она объединила делегации прикаспийских государств – Азербайджана, России, Ирана и Туркменистана, а также представителей Узбекистана, Кыргызстана и Таджикистана.
В мероприятиях принимают участие ученые, эксперты, экологические активисты, представители молодежи и волонтерских организаций. Программа сочетает научный диалог, практические экологические акции и поиск современных решений для сохранения Каспия. Так, 6-7 августа в Актау состоялись международный семинар и круглый стол, посвященные современным технологиям экологического мониторинга и научным исследованиям Каспийского моря. Представители стран региона обменялись опытом и обсудили возможности дальнейшего взаимодействия ученых и экспертов.
Продолжением программы стал экологический марафон «Caspian Clean Challenge». Волонтеры провели уборку побережья, сбор и сортировку отходов, а также познакомились с экологическими инициативами и зелеными технологиями. Была заложена «Аллея дружбы волонтеров Каспийского региона», где высадили более 80 деревьев и разместили «Капсулу времени» с посланиями будущим поколениям. Экологическая акция продолжилась в урочище Бозжыра. Участники «Bozzhyra Clean Up» провели уборку территории и познакомились с уникальными природными ландшафтами Мангистау.
Технологическим решениям для сохранения Каспия посвящен международный хакатон Caspian Innovation Lab. Его участники разрабатывают экологические проекты, лучшие из которых будут представлены в рамках итоговых мероприятий недели.
Завершит Международную волонтерскую неделю 12 августа саммит Caspian Talks, объединяющий представителей волонтерского движения и экспертного сообщества. В его рамках будут подведены итоги хакатона и обсуждены дальнейшие направления совместной работы.
Голос каждого казахстанца на выборах депутатов Курултая имеет значение. Именно нам предстоит решить, кто будет представлять наши интересы в новом представительном органе страны.
